HỢP TÁC VỚI BÁC SĨ VÀ HỆ THỐNG CHĂM SÓC SỨC KHỎE CỦA BẠN

HỢP TÁC VỚI BÁC Sĩ VÀ HỆ THỐNG CHĂM SÓC SỨC KHỎE CỦA BẠN

     Bạn nên có một bác sĩ riêng mà bạn tin tưởng. Bác sĩ này phải là người ủng hộ và hướng dẫn bạn trong hệ thống chăm sóc y tế vốn rất phức tạp. Bạn có thể yêu cầu có thêm một bác sĩ tư vấn, và khi đó bác sĩ riêng của bạn cần hiểu đúng và hợp tác với chuyên gia tư vấn đó. Chăm sóc y tế tốt thường không có nghĩa là có nhiều bác sĩ khác nhau chịu trách nhiệm về từng bộ phận cơ thể khác nhau. Có quá nhiều bác sĩ không hợp tác với nhau thường lại dẫn tới tình trạng dùng quá nhiều thuốc, quá nhiều thủ tục y tế, quá nhiều tác dụng phụ, và đôi khi cả những phương pháp điều trị trái ngược nhau. Bác sĩ riêng của bạn không hẳn phải là một chuyên gia về mọi vấn đề; bác sĩ đó cần sẵn sàng tìm kiếm lời khuyên từ những người khác khi thấy cần và giới thiệu bạn tới những chuyên gia sức khỏe phù hợp khác. Những người đó phải đánh giá được bức tranh tổng thể, biết được mọi điều đang diễn ra. Người đó cần chịu trách nhiệm tập hợp mọi thông tin và bảo đảm rằng không bỏ sót gì cả.

TÌM ĐÚNG BẮC SĨ

     Bác sĩ riêng của bạn nên là loại bác sĩ nào? Người đó có thể là một:

§        Bác sĩ gia đình: chuyên gia về y tế gia đình.

§        Bác sĩ nội khoa: chuyên gia về nội khoa.

§        Bác sĩ phụ khoa: chuyên gia về sức khỏe hoặc y khoa dành cho phụ nữ.

§        Bác sĩ lão khoa: chuyên gia về chăm sóc y tế cho người cao tuổi.

     Bác sĩ gia đình và bác sĩ nội khoa được đào tạo để xử lý "toàn bộ bệnh nhân" và biết sử dụng những chuyên gia tư vấn khác khi cần. Lão khoa là một chuyên ngành tương đối mới chỉ dành cho nhóm dân số cao tuổi, và các bác sĩ lão khoa rất tự hào rằng họ có khả năng nhận biết được những nhu cầu của bệnh nhân. Hầu hết các bệnh nội khoa hiện nay xuất hiện sau tuổi 65, vì thế bác sĩ nội khoa cũng trở thành một bác sĩ lão khoa.

Nếu bạn bị một bệnh đặc biệt, chẳng hạn bệnh tim hoặc viêm khớp mạn tính, có thể sẽ không hiệu quả nếu chỉ khám với một bác sĩ đa khoa, cho nên bác sĩ thường phải giới thiệu bạn tới một bác sĩ chuyên khoa. Hãy xem liệu một bác sĩ chuyên khoa có thể là bác sĩ chính của bạn không. Như đã lưu ý ở trên, có hai hoặc nhiều bác sĩ chính cùng một lúc không hẳn là một ý hay.

Những phẩm chất quan trọng nhất mà bạn muốn có ở một bác sĩ đều tập trung vào khả năng giao tiếp và phòng bệnh. Giao tiếp là khía cạnh nhân văn của y học. Một bác sĩ chăm sóc sức khỏe ban đầu tốt phải:

§        Dành thời gian lắng nghe: Bạn có thể giúp bác sĩ của bạn giải thích các vấn đề của bạn một cách rõ ràng.

§        Dành thời gian trò chuyện với bạn: Bác sĩ sẽ giải thích rõ ràng chương trình hành động do mình đề xuất.

§        Lên kế hoạch trước để phòng bệnh: Một phần quan trọng trong cuộc trò chuyện của bạn là về cách ngăn ngừa các bệnh trong tương lai. Những vấn đề sẽ được tiên liệu và các kế hoạch được vạch ra trước khi mọi chuyện trở nên nghiêm trọng.

§        Thường xuyên đánh giá chương trình sức khỏe tổng quát của bạn

§        Làm cho bạn tin tưởng: Nếu bạn không thể giao tiếp với bác sĩ của mình, hãy thử một người khác. Thường hai người sẽ có cách xử lý khác nhau. Bạn muốn có một bác sĩ về lâu về dài cho nên, nếu môi quan hệ với một bác sĩ cụ thể nào đó không suôn sẻ, hãy tìm ngay một người mới. Khi bạn tìm đúng bác sĩ, hãy duy trì quan hệ với người đó trừ phi nhu cầu y tế của bạn có sự thay đổi lớn và bạn cần một bác sĩ có những kỹ năng khác.

§                    Luôn liên lạc qua điện thoại hoặc qua thư điện tử: Những câu hỏi đơn giản thường có thể được trả lời bằng điện thoại hoặc thư điện tử. Đương nhiên, bạn không hề muốn phải tới gặp bác sĩ chỉ để xin một đơn thuốc đã có rồi.

§                    Sử dụng thuốc một cách thận trọng: Bạn không muốn một vị bác sĩ chỉ biết cấp thuốc.

     Y tế còn có khía cạnh kỹ thuật nữa, và với một số cá nhân, khía cạnh này thể hiện phần quan trọng nhất của y học hiện đại. Có thể bạn cần phẫu thuật mạch máu hoặc não. Có thể bạn cần phẫu thuật tai giữa. Có thể bạn cần thay thế khớp hông, thẩm tách thận, hoặc thậm chí cấy ghép các cơ quan. Trong những tình huống này, những tiêu chuẩn trong việc hỏi ý kiến bác sĩ của bạn không khác nhau là mấy. Bạn vẫn quan tâm đến việc phòng bệnh và giao tiếp, nhưng bạn còn muốn chú ý nhiều đến kỹ năng kỹ thuật của cá nhân bác sĩ.

Bạn muốn biết liệu một bác sĩ ngoại khoa hành nghề tốt hơn hay kém hơn so với mức trung bình. Điều này thường hơi khó đánh giá, nhưng có hai cách kiểm chứng then chốt mà bạn có thể áp dụng.

§                    Liệu chuyên gia ấy có chiếm được niềm tin và sự nhất trí hoàn toàn từ bác sĩ chăm sóc sức khỏe ban đầu của bạn không? Hãy nói chuyện với bác sĩ của bạn về những vị bác sĩ khác nhau và hỏi về những mặt mạnh và mặt yếu của từng người.

§                    Hỏi xem chuyên gia ấy thực hiện thủ thuật cụ thể thường xuyên đến mức độ nào. Nói chung, các bệnh viện và các bác sĩ thường xuyên thực hiện thủ thuật sẽ cho kết quả kỹ thuật tốt hơn. Có một nguyên tắc chung là kết quả tốt hơn hẳn khi thủ thuật được thực hiện ít nhất 50 lần mỗi năm, và sẽ không tốt nếu thủ thuật chỉ thỉnh thoảng mới được thực hiện.

     Những điều cần phải cân nhắc này không chỉ áp dụng với các chuyên gia ngoại khoa. Càng ngày, ranh giới giữa ngoại khoa và nội khoa càng nhạt nhòa. Hiện nay, có các "bác sĩ chuyên khoa tim" thực hiện những nhiệm vụ phi thường, nhưng đôi khi nguy hiểm là sử dụng những đường ống dài luồn qua các mạch máu của bạn dưới sự kiểm soát của tia X-quang. Các "chuyên gia nội soi" dạ dày - ruột hiện có thể sử dụng những ống dài, dễ uốn, có đèn rọi để quan sát (và xử lý) rất nhiều bộ phận bên trong cơ thể từ phía ngoài. Một chuyên gia nội soi khớp có thể tiến hành phẫu thuật bên trong khớp, chỉ cần một vết rạch nhỏ trên da để đưa một đường ống có đèn rọi vào quan sát phía trong khớp. Chuyên gia khâu động mạch, thường là bác sĩ X - quang, sử dụng thuốc nhuộm tiêm qua các ống thông dài để làm cho các mạch máu của bạn nhìn rõ trên phim X-quang. Những kỹ thuật hình ảnh mới bao gồm cả phương pháp chụp X-quang chụp bằng máy tính (chụp cắt lớp CT) và chụp cộng hưởng từ (MRI). Những kỹ thuật này đòi hỏi phải có kỹ năng tiến hành thủ thuật và hiểu được các kết quả. Hãy áp dụng hai phương pháp kiểm nghiệm của bạn: Liệu chuyên gia sắp tiến hành thủ thuật có được bác sĩ chính của bạn đồng ý và tin tưởng hoàn toàn không? Chuyên gia ấy có thực hiện thủ thuật thường xuyên không?